Ne okudum, ne öğrendim? #2

 

«Bilim ve teknoloji gibi mitolojinin de, bu dünyadan elini ayağını çekmekle değil, dünyada daha etkin yer edinmekle ilgili olduğunu göreceğiz.»
Karen Armstrong - Mitlerin Kısa Tarihi

Burada size aktaracaklarımın detaylı ve kapsamlı bir bütününe ulaşmak istiyorsanız Doğu Batı dergisinin 71. Sayısında yer alan, Fatih Mehmet Berk’in Batı'nın Ruhu: Mitler adlı makalesini okumanızı tavsiye ediyorum.

• İnsanın varlığı anlamaya ve yorumlamaya olan ihtiyacıyla kaimdir. Nitekim insan anlam arayan bir varlıktır. İçinde bulunduğu mekânı, dünyayı ve amacını yorumlamak mitsel düşünce ile başlamıştır. Mit, insanın zihninde öte dünyanın anlamını da katarak farklı bir misyon üstlenir.
• Cassirer’e göre insan mit, dil, sanat, din, tarih ve bilim gibi sembolleri kullanarak dünyayı algılamaya çalışmıştır. Aristoteles'in sosyal hayvanının aksine Cassirer'in sembolleştiren hayvanı ortaya çıkmıştır. Çünkü insanın ayırt edici özelliği sembolik sistemi yaratması ve kullanmasıdır.
• Mit, insanların yaşamlarından bir anlam çıkarmalarına katkı sağlamanın yanı sıra, insan aklının mit olmadan ula­şamayacağı alanları ortaya çıkarmıştır. Örneğin psikolojinin ilk biçi­midir mit. Freud ve Jung ruh araştırmalarına gir­diklerinde içgörülerini açıklamak üzere klasik mitolojiye başvurarak eski mitlere yeni yorumlar katmışlardır.

• Nitekim mitlere üç anlam atfedebiliriz. Birincisi mitoslar, kutsalı ve metafizik âlemi anlamaya yöneliktir. İkincisi mitoslar, kişinin çevre­sinde meydana gelen olayları algılamasına, kökenlerini sorgulamasına yöneliktir. Üçüncü olarak ise, insanın beklentilerini, istek ve arzularını karşılaması açısından ve insanların yaşadıkları olayları mitsel unsurlara bağlamasıdır. Sonuç olarak bunlar, zamanının birer kurmacası değil, gerçekliğidir.
• Batı dünyasının tarihsel planda oluşumu ve paradigmaları ancak onun Antikçağ dünyasının mirasçısı olarak kavranmasıyla anlaşılabilir: Yunan, Roma, Hıristiyanlık. Nitekim Grek mitolojisi, Antik Yu­nan felsefesinin bereketli bir temelini temsil etmektedir. Çağdaş Batı düşüncesi ve Grek kültürü, kadim mi­tolojik gelenek ile modern seküler akılcılık arasında denge kurmayı başarmıştır.